Nederland stopt met (nieuwe) interlandelijke adopties

Een kind uit het buitenland adopteren mag niet meer, heeft demissionair minister Weerwind (Rechtsbescherming) besloten. Hiermee komt een einde aan enkele jaren van ‘heen-en-weer beleid’ en worden kinderrechten eindelijk centraal gezet. Lopende adoptieprocedures mogen nog wel worden afgerond.

Dit besluit is een overwinning voor de vele geadopteerden, organisaties en klokkenluiders die, soms al decennia lang, strijden tegen de structurele misstanden en fouten binnen het interlandelijke adoptiesysteem.

ICDI pleit sinds 2021 actief voor een permanente stop op adopties uit het buitenland en trekt hierin op met de organisaties Defence for Children, Comensha, diverse (belangenorganisaties van) geadopteerden en deskundigen.

De geschiedenis laat zien dat binnen het vraaggestuurde (d.w.z.: vooral gedreven door de kinderwens van Westerse ouderparen) adoptiesysteem, waarin grote sommen geld omgaan, structurele misstanden niet uit te sluiten zijn en kinderen onnodig gescheiden worden van hun familie. Ook recent zijn er signalen van misstanden. De ingrijpende gevolgen van adoptie en onvrijwillige verplaatsing zijn onomkeerbaar voor kinderen, ouders en families en kunnen mensen voor het leven beschadigen. Dit wordt gelukkig steeds meer zichtbaar en erkend via de grote en groeiende groep geadopteerden die zich kritisch over adoptie uitspreekt.

Hoewel interlandelijke adoptie door voorstanders gepresenteerd wordt als een maatregel om kinderen te beschermen, ondermijnt het juist de ontwikkeling van lokale jeugdbescherming. Dit terwijl het versterken van lokale jeugdzorg en preventie juist zoveel meer kinderen en gezinnen zou kunnen bereiken.

Interlandelijke adoptie staat op gespannen voet met het recht van kinderen op naam, nationaliteit en familiebanden, en om op te groeien in het eigen land, taal en cultuur. Adoptie vindt te vaak plaats in een context van mondiale ongelijkheid en discriminatie. Het is dus goed dat de minister nu werkt aan een afbouwplan, in plaats van aan een kostbaar en bij voorbaat tot mislukken gedoemd nieuw adoptiestelsel.

Wij zijn blij en opgelucht en zien uit naar het concrete plan van de minister voor een zorgvuldige afbouw van interlandelijke adoptie op een zo kort mogelijke termijn. Wel maken we ons zorgen dat lopende adoptieprocedures toch nog mogen worden afgemaakt. Dezelfde problemen die in 2021 aanleiding waren voor een opschorting van alle adopties, zoals een gebrek aan controlemogelijkheden en toezicht, zijn vandaag de dag nog steeds aanwezig. Ook binnen de huidige landenselectie (Portugal, Bulgarije, Hongarije, Zuid-Afrika, Lesotho, Thailand, Filipijnen, Taiwan) zitten landen waar grote risico’s gelden, bijvoorbeeld landen waar kinderen zonder instemming van ouders, kunnen worden geadopteerd naar het buitenland. Wij zullen dit kritisch blijven volgen.

Het besluit van de minister volgt op een aangenomen motie van de SP voor het zorgvuldig afbouwen van adopties. Wij hopen dat de minister even voortvarend te werk gaat met de uitvoering van de andere moties, die oproepen tot betere ondersteuning van geadopteerden, stoppen met doorprocederen, en adoptiedossiers opnemen in het Nationaal Archief.

Ons pleidooi voor betere ondersteuning van interlandelijk geadopteerden met betrekking tot herstel van identiteit en rechtspositie blijft onverminderd van kracht. In het bijzonder denken wij aan Patrick Noordoven. Hij strijdt al 25 jaar voor gerechtigheid, nadat hij als baby (bewezen) illegaal geadopteerd werd uit Brazilië. Afgelopen week oordeelde het hof dat de overheid niet aansprakelijk is, ondanks dat een Nederlandse diplomaat betrokken was bij de babyroof en Noordoven werd tegengewerkt in zijn zoektocht naar de waarheid. En dit terwijl de VN juist heeft opgeroepen om illegaal geadopteerden te ondersteunen bij het herstel van hun identiteit.

ICDI-medewerker Sarah de Vos sprak over de adoptiestop in de media:

“Adoptie uit andere landen is oncontroleerbaar, stelt De Vos. “Nederland heeft geen bevoegdheden om te controleren hoe de adoptie tot stand is gekomen. Daardoor weet je nooit zeker of dat op de juiste wijze is gegaan.”

Bovendien is adoptie uit het buitenland “een heel kostbaar systeem, waar je maar een heel kleine groep kinderen mee bereikt”, zegt De Vos. “Er zijn wereldwijd miljoenen kinderen die niet kunnen opgroeien bij hun ouders.” Het geld dat we nu steken in adopties kan volgens haar beter worden geïnvesteerd in de herkomstlanden. “Dan bereik je veel meer kinderen.”

NOS Nieuws: https://nos.nl/artikel/2521493-kwetsend-voor-adoptiegezinnen-versus-kon-niet-doorgaan-gemengde-reacties-op-adoptiestop

“De rechten van kinderen worden eindelijk centraal gezet’’, zegt Sarah de Vos, programmamanager van ICDI. ,,Adopties zijn onmogelijk te controleren, dat is een onaanvaardbaar risico. Bovendien ondermijnt interlandelijke adoptie de ontwikkeling van alternatieve vormen van zorg in landen van herkomst.’’

Algemeen Dagblad: https://www.ad.nl/politiek/verbijstering-na-acute-stop-op-nieuwe-adopties-uit-het-buitenland-kinderen-wordt-een-fijne-toekomst-ontnomen~a96156b54/